นานาสาระ...เรื่องหัวใจ

        คุณทราบหรือไม่ว่า ยาแก้ปวดข้อ กล้ามเนื้อเส้นเอ็นอักเสบ(NSAIDs) มีผลเสียต่อหัวใจอย่างไร?

        ยาแก้ปวดข้อ กล้ามเนื้อเส้นเอ็นอักเสบ หรือที่ในทางการแพทย์เรียกว่า ยาNSAIDs(Non steroidal antiinflammatory drugs) เป็นยาที่ใช้กันบ่อย ในปัจจุบัน ทั้งจากแพทย์เองที่สั่งใช้ยากลุ่มนี้ และประชาชนทั่วไปก็สามารถหาซื้อยานี้ได้ตามร้านขายยาทั่วๆไป….แต่ท่านทราบหรือไม่ว่า ยาในกลุ่มนี้มีผลเสียต่อโรคหัวใจและยาที่ใช้รักษาโรคหัวใจอย่างไร?
ยาในกลุ่มนี้จะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ
1.กลุ่มยาNSAIDs แบบออกฤทธิ์ไม่จำเพาะเจาะจง ตัวอย่าง เช่น Ibuprofen, Naproxen, Piroxicam, Diclofenac, Mefenamic acid, Sulindac
2.กลุ่มยาNSAIDsแบบออกฤทธิ์เฉพาะที่COX-2 ตัวอย่าง เช่น Celecoxib

ผลของยาNSAIDsต่อผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง
พบว่ายาแก้ปวดข้อ กล้ามเนื้ออักเสบกลุ่มNSAIDs ทั้ง 2 กลุ่มจะทำให้เส้นเลือดแดงในร่างกายหดตัวทำให้ความดันโลหิตเพิ่มขึ้น ทำให้ผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงอยู่แล้วอาจจะคุมความดันโลหิตด้วยยาได้ยากขึ้น โดยมีการศึกษาพบว่าความดันโลหิตที่เพิ่มขึ้นประมาณ 3-6 มม.ปรอท

ผลของยาNSAIDsต่อยา Aspirin
     เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า ยา Aspirin ซึ่งออกฤทธิ์โดยต้านการเกาะกลุ่มกันของเกร็ดเลือด ได้ถูกนำมาใช้ในผู้ที่เป็นโรคเส้นเลือดหัวใจตีบ ซึ่งต้องรับประทานยาไปตลอดชีวิต
     ยาในกลุ่มNSAIDs ที่มีรายงานการต้านฤทธิ์ยา Aspirin คือ ibuprofen และ naproxen โดยจากการศึกษาพบว่าถ้ามีการให้ยาดังกล่าวนี้ ก่อนให้ยา Aspirin จะมีผลยับยั้งการต้านการเกาะกลุ่มของเกร็ดเลือดของยาAspirin แต่ถ้าให้ยากลุ่มNSAIDs หลังทานยา Aspirinไปแล้ว 2 ชั่วโมง จะไม่มีผลต้านฤทธิ์ยา Aspirin
     แต่อย่างไรก็ตาม เคยมีการศึกษาผลของยา NSAIDs ในรายที่รับประทานยา Aspirin เป็นประจำ พบว่าถ้ามีการใช้ยา NSAIDsเป็นเวลา 60 วันต่อปีจะทำให้เกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายเพิ่มมากขึ้น (2.86 เท่าเทียบกับคนที่ไม่ได้ทานยาNSAIDs เลย)…… ขณะที่ในรายที่ทานยา NSAIDs น้อยกว่า 60 วันต่อปีจะไม่เพิ่ม ความเสี่ยงของการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเมื่อเที่ยบกับคนที่ไม่ได้ทานยา NSAIDs เลย
     ดังนั้นคนที่มีปัญหาเรื่องปวดข้อหรือกล้ามเนื้อเส้นเอ็นอักเสบ ที่ต้องทานยา Aspirin เป็นประจำ ควรเลือกใช้ยา paracetamol แทน หรือถ้าจำเป็นต้องใช้ยากลุ่มNSAIDs ก็พยายามทานยาในช่วงสั้นๆ และควรเลือกทานยาหลังทานยา Aspirin แล้วอย่างน้อย 2 ชั่วโมง

ผลของยาNSAIDsต่อการเกิดโรคหัวใจ
     จากการศึกษาพบว่า ยากลุ่มNSAIDs ทั้ง 2 กลุ่มมีผลเสียต่อการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด เท่าที่มีรายงานการศึกษาจากองค์กรที่เกี่ยวกับสุขภาพในสหรัฐ พบว่า ยา NSAIDs กลุ่มที่ออกฤทธิ์แบบไม่จำเพาะหลายตัว โดยเฉพาะ naproxen มีความเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายและการเสียชีวิตกระทันหันจากโรคหัวใจ ยกเว้น ยา ibuprofen ยังไม่พบรายงานความเสี่ยงดังกล่าว และเมื่อต้นปีนี้องค์การอาหารและยาของสหรัฐก็ได้ให้คำแนะนำว่าไม่ควรทานยาชื่อ naproxen ในระยะเวลานานเกินกว่า 10 วัน
     ส่วนยาNSAIDs ในกลุ่มออกฤทธิ์จำเพาะต่อCOX-2 ก็มีผลเสียต่อหัวใจ เช่นกัน ดังกรณียา rofecoxib(VIOXX) ก็ได้ถูกถอนออกจากการจำหน่ายทั่วโลก เนื่องจากมีรายงานพบว่า มีการเกิดภาวะหัวใจขาดเลือด จากการทานยาเป็นระยะเวลานาน หรือแม้แต่ยา celecoxib เองก็มีรายงานว่า จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจได้ถ้าใช้ในขนาดที่สูงเกินกว่าปกติที่ใช้ในโรคข้ออักเสบ โดยในการศึกษาที่ชื่อว่า APC trial พบว่าถ้าให้ celecoxib ขนาด 400 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจที่รุนแรง(กล้ามเนื้อหัวใจตาย, หัวใจล้มเหลว,การเสียชีวิตจากโรคหัวใจ) เพิ่มขึ้น 3.4 เท่า (RR 3.4, 95% CI, 1.4-7.8)
     ดังนั้น การใช้ยาแก้ปวดข้อ กล้ามเนื้อเส้นเอ็นอักเสบ(NSAIDs) จึงควรใช้ด้วยความระมัดระวังและควรใช้ในระยะเวลาสั้นๆเท่าที่จำเป็น และควรหลีกเลี่ยงในราย ที่มีโรคหัวใจขาดเลือดอยู่แล้ว

ผลของยาNSAIDsต่อการเกิดหัวใจล้มเหลวกำเริบขึ้น
     จากการศึกษาพบว่ายาNSAIDs ไม่ได้เป็นตัวทำให้เกิดโรคหัวใจล้มเหลวโดยตรง แต่จะทำให้ผู้ที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวอยู่แล้ว เป็นมากขึ้นประมาณ 10 เท่า โดยกลไกที่สำคัญคือ การกระตุ้นให้มีการหตตัวของเส้นเลือดแดงในร่างกาย เป็นผลให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยงคือกลุ่มที่มีเกลือโซเดียมในเลือดต่ำ
     นอกจากนี้ยังพบว่า ยาNSAIDs จะทำให้การออกฤทธิ์ของยารักษาภาวะหัวใจล้มเหลว 2 ตัวคือ ยาขับปัสสาวะ และยากลุ่ม ACEI มีประสิทธิภาพลดลง
ผลที่เกี่ยวกับภาวะหัวใจล้มเหลวนี้ เกิดขึ้นได้ทั้งในยากลุ่ม NSAIDs ทั้ง 2 กลุ่ม
เรียบเรียงโดย Doctor Heart

เอกสารอ้างอิง
1. Do NSAIDs interfere with the cardioprotective effects of aspirin?. Med Lett Drugs Ther 2004; 46:61.
2. Catella-Lawson, F, Reilly, MP, Kapoor, SC, et al. Cyclooxygenase inhibitors and the antiplatelet effect of aspirin. N Engl J Med 2001; 345:1809.
3. Capone, ML, Sciulli, MG, Tacconelli, S, et al. Pharmacodynamic interaction of naproxen with low-dose aspirin in healthy subjects. J Am Coll Cardiol 2005; 45:1295.
4. Fitzgerald, GA. Parsing an enigma: the pharmacodynamics of aspirin resistance. Lancet 2003; 361:542.
5. MacDonald, TM, Wei, L. Effect of ibuprofen on cardioprotective effect of aspirin. Lancet 2003; 361:573.
6. Kimmel, SE, Berlin, JA, Reilly, M, et al. The effects of nonselective non-aspirin non-steroidal anti-inflammatory medications on the risk of nonfatal myocardial infarction and their interaction with aspirin. J Am Coll Cardiol 2004; 43:985.
7. Curtis, JP, Wang, Y, Portnay, EL, et al. Aspirin, ibuprofen, and mortality after myocardial infarction: retrospective cohort study. BMJ 2003; 327:1322.
8. Garcia Rodriguez, LA, Varas-Lorenzo, C, Maguire, A, Gonzalez-Perez, A. Nonsteroidal antiinflammatory drugs and the risk of myocardial infarction in the general population. Circulation 2004; 109:3000.
9. Patel, TN, Goldberg, KC. Use of aspirin and Ibuprofen compared with aspirin alone and the risk of myocardial infarction. Arch Intern Med 2004; 164:852.
10. Kurth, T, Glynn, RJ, Walker, AM, et al. Inhibition of clinical benefits of aspirin on first myocardial infarction by nonsteroidal antiinflammatory drugs. Circulation 2003; 108:1191.
11. Juni, P, Nartey, L, Reichenbach, S, et al. Risk of cardiovascular events and rofecoxib: cumulative meta-analysis. Lancet 2004; 364:2021.
12. Watson, DJ, Rhodes, T, Cai, B, Guess, HA. Lower risk of thromboembolic cardiovascular events with naproxen among patients with rheumatoid arthritis. Arch Intern Med 2002; 162:1105.
13. Solomon, DH, Glynn, RJ, Levin, R, Avorn, J. Nonsteroidal anti-inflammatory drug use and acute myocardial infarction. Arch Intern Med 2002; 162:1099.
14. Rahme, E, Pilote, L, LeLorier, J. Association between naproxen use and protection against acute myocardial infarction. Arch Intern Med 2002; 162:1111.
15. Ray, WA, Stein, CM, Hall, K, et al. Non-steroidal anti-inflammatory drugs and risk of serious coronary heart disease: an observational cohort study. Lancet 2002; 359:118.
16. Mamdani, M, Rochon, P, Juurlink, DN, et al. Effect of selective cyclooxygenase 2 inhibitors and naproxen on short-term risk of acute myocardial infarction in the elderly. Arch Intern Med 2003; 163:481.
17. Use of non-steroidal anti-inflammatory drugs suspended in large Alzheimer's disease prevention trial. http://www.nih.gov/news/pr/dec2004/od-20.htm (accessed Jan 11, 2005).
18. Memorandum from David J Graham, Associate Director for Science, to Paul Seligman, Acting director, Office of Drug Safety, US FDA. Accessed, November 8, 2004 at: http://www.fda.gov/cder/drug/infopage/vioxx/vioxxgraham.pdf.
19. FDA statement on naproxen. http://www.fda.gov/bbs/topics/news/2004/NEW01148.html (accessed Jan 11, 2005).
20. Fischer, LM, Schlienger, RG, Matter, CM, et al. Discontinuation of nonsteroidal anti-inflammatory drug therapy and risk of acute myocardial infarction. Arch Intern Med 2004; 164:2472.
21. Bennett, JS, Daugherty, A, Herrington, D, et al. The use of nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs): a science advisory from the American Heart Association. Circulation 2005; 111:1713.
22. Amabile, CM, Spencer, AP. Keeping your patient with heart failure safe: a review of potentially dangerous medications. Arch Intern Med 2004; 164:709.
23. Feenstra, J, Heerdink, ER, Grobbee, DE, Stricker, BH. Association of nonsteroidal anti-inflammatory drugs with first occurrence of heart failure and with relapsing heart failure: the Rotterdam Study. Arch Intern Med 2002; 162:265.
24. Page, J, Henry, D. Consumption of NSAIDs and the development of congestive heart failure in elderly patients: an underrecognized public health problem. Arch Intern Med 2000; 160:777.
25. Dzau, VJ, Packer, M, Lilly, LS, et al. Prostaglandins in severe congestive heart failure. Relation to activation of the renin--angiotensin system and hyponatremia. N Engl J Med 1984; 310:347.
26. Hall, D, Zeitler, H, Rudolph, W. Counteraction of the vasodilator effects of enalapril by aspirin in severe heart failure. J Am Coll Cardiol 1992; 20:1549.
27. Heerdink, ER, Leufkens, HG, Herings, RMC, et al. NSAIDs associated with increased risk of congestive heart failure in elderly pateints taking diuretics. Arch Intern Med 1998; 158:1108.